{"id":4256,"date":"2019-12-28T15:44:13","date_gmt":"2019-12-28T14:44:13","guid":{"rendered":"http:\/\/www.winozesmakiem.net.pl\/?p=4256"},"modified":"2022-03-15T12:01:17","modified_gmt":"2022-03-15T11:01:17","slug":"porto-wszystko-co-chcialbys-i-powinienes-wiedziec-o-tym-wspanialym-winie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.winozesmakiem.net.pl\/?p=4256","title":{"rendered":"Porto – wszystko, co chcia\u0142by\u015b i powiniene\u015b wiedzie\u0107 o tym wspania\u0142ym winie"},"content":{"rendered":"\n

Nie ma drugiego wina, kt\u00f3re bardziej kojarzy\u0142oby si\u0119 z Portugali\u0105 ni\u017c porto<\/strong>. Cho\u0107 sytuacja wyra\u017anie si\u0119 zmieni\u0142a i portugalskie winiarstwo ma do zaoferowania znacznie wi\u0119cej ni\u017c ten wzmacniany trunek, to nadal porto jako pierwsze ci\u015bnie si\u0119 na usta, gdy my\u015blimy o winach z tego kraju.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

My\u015bl\u0105c o porto, wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas potrafi okre\u015bli\u0107, lepiej lub gorzej, charakter tego wina. Jednak porto drugiemu porto nier\u00f3wne. Ponadto, sporo os\u00f3b tak naprawd\u0119 nigdy nie pr\u00f3bowa\u0142a jako\u015bciowego porto, a swoje do\u015bwiadczenie z tym winem opiera jedynie na marnych, supermarketowych etykietach. Nie t\u0119dy droga – porto to wino niezwykle z\u0142o\u017cone i wyst\u0119puj\u0105ce w przynajmniej kilku stylach. Ka\u017cdy z nich inny, ka\u017cdy na sw\u00f3j spos\u00f3b wyj\u0105tkowy, wi\u0119c na pewno znajdziecie co\u015b dla siebie. Na porto trzeba spojrze\u0107 \u015bwiadomie, a dopiero wtedy w pe\u0142ni je docenimy i zrozumiemy. Niezwykle ceni\u0119 sobie to wino, st\u0105d te\u017c postaram si\u0119 przedstawi\u0107 najwa\u017cniejsze kwestie dotycz\u0105ce tego trunku – od jego produkcji, przez style, a\u017c po degustacj\u0119 i podawanie. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Je\u017celi Portugalia jest matk\u0105 porto, to Wielka Brytania zdecydowanie jest jego ojcem. S\u0142ynne domy ( firmy ) porto by\u0142y zak\u0142adane przez ludzi o takich nazwiskach jak cho\u0107by Sandeman, Graham, Croft, Cockburn, Dow<\/strong> czy Warre<\/strong>, kt\u00f3re do dzi\u015b niezmiennie firmuj\u0105 te wina. Brytyjczycy byli nie tylko za\u0142o\u017cycielami wielu s\u0142ynnych marek porto, ale te\u017c wielkimi or\u0119downikami i wielbicielami tego wina. Wszystko podobno zacz\u0119\u0142o si\u0119 w XVII wieku podczas wojny angielsko-francuskiej, kiedy to wprowadzono embargo na wina z Francji. Angielscy kupcy zacz\u0119li szuka\u0107 innych win ( mi. in. w Portugalii ), kt\u00f3re mo\u017cna by sprzedawa\u0107 na brytyjskim rynku. Tak natrafili na pe\u0142ne, bogate trunki z Douro, a pocz\u0119stowani jednym z nich przez opata klasztoru stwierdzili, \u017ce wino jest naprawd\u0119 interesuj\u0105ce. Zakonnik zwierzy\u0142 si\u0119, \u017ce doda\u0142 do wina brandy podczas fermentacji. I tak ( jak g\u0142osz\u0105 r\u00f3\u017cne \u017ar\u00f3d\u0142a ) wszystko si\u0119 zacz\u0119\u0142o. Od ko\u0144ca XVII stulecia porto by\u0142o regularnie wzmacniane alkoholem, aby zabezpieczy\u0107 je dodatkowo przed zepsuciem w czasie transportu. Cho\u0107 to ju\u017c staro\u017cytni Rzymianie doceniali soczyste czerwone wina ze stromych zboczy rzeki Douro, min\u0119\u0142y wieki, a\u017c to w\u0142a\u015bnie Brytyjczycy odkryli dla \u015bwiata porto i to oni w du\u017cej mierze nadali mu kszta\u0142t, jaki znamy obecnie.<\/p>\n\n\n\n

Porto pochodzi z jedynego, wyj\u0105tkowego miejsca na \u015bwiecie – z doliny Douro<\/strong> wpisanej na list\u0119 \u015bwiatowego dziedzictwa UNESCO. By\u0142 to pierwszy na \u015bwiecie ( cho\u0107 niekt\u00f3re \u017ar\u00f3d\u0142a podaj\u0105 inaczej ) wyznaczony region winiarski o okre\u015blonych granicach, klasyfikacji winnic, sposobie produkcji wina. Dolina Douro to miejsce niepowtarzalne z uwagi na swoje majestatyczne pi\u0119kno, o czym mog\u0142em przekona\u0107 si\u0119 na w\u0142asne oczy ( zobacz np. <\/strong>tutaj<\/strong><\/a> ). To z pewno\u015bci\u0105 jeden z najpi\u0119kniejszych ( je\u017celi nie najpi\u0119kniejszy ) region winiarski na \u015bwiecie. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Do lat osiemdziesi\u0105tych XX wieku, dojrzewanie, kupa\u017cowanie, butelkowanie wina mo\u017cliwe by\u0142o tylko w magazynach ( lodges<\/strong> ) w Vila Nova de Gaia<\/strong>. Zmiana prawa sprawi\u0142a, \u017ce rynku pojawi\u0142o si\u0119 wielu ma\u0142ych producent\u00f3w robi\u0105cych w\u0142asne porto, kt\u00f3rzy jak dot\u0105d, sprzedawali wino wi\u0119kszym hurtownikom i dostawcom. Obecnie, porto mo\u017ce by\u0107 starzone, butelkowane i dostarczane na rynek prosto z quint<\/strong> ( posiad\u0142o\u015bci ) w dolinie Douro. <\/p>\n\n\n\n

Dla przypomnienia, Douro dzieli si\u0119 na trzy podregiony. Patrz\u0105c od strony Atlantyku s\u0105 to: Baixo Corgo, Cima Corgo <\/strong>oraz Douro Superior<\/strong>. Dobrze ilustruje to poni\u017csza mapka.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
\u017br\u00f3d\u0142o; Magazyn Wino<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Najlepsze porto powstaj\u0105 w podstrefach Cima Corgo i Douro Superior. Baixo Corgo odpowiada za porto raczej podstawowej jako\u015bci. Cho\u0107 o tym kiedy\u015b ju\u017c wspomina\u0142em, to warto mie\u0107 na uwadze, i\u017c w dolinie Douro winnica winnicy nier\u00f3wna. S\u0105 one poddane klasyfikacji i otrzymuj\u0105 punkty w zale\u017cno\u015bci od ich lokalizacji, wysoko\u015bci, k\u0105ta nachylenia zbocza, rodzaju gleby, ekspozycji na s\u0142o\u0144ce, wieku i odmiany winoro\u015bli, g\u0119sto\u015bci nasadze\u0144 itp. Za te wszystkie czynniki przyznaje si\u0119 winnicom punkty, a ich suma ma wp\u0142yw na to, w kt\u00f3rej klasie winnica si\u0119 znajdzie. Klas jest dziewi\u0119\u0107, od A do I. Jedynie te winnice, kt\u00f3re s\u0105 sklasyfikowane w klasach od A do F mog\u0105 produkowa\u0107 winogrona na porto.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Je\u015bli m\u00f3wimy o winogronach, porto to zawsze blend r\u00f3\u017cnych odmian, a kupa\u017cowanie dodaje winu z\u0142o\u017cono\u015bci. W Douro uprawia si\u0119 mn\u00f3stwo bia\u0142ych, jaki i czerwonych szczep\u00f3w, ale tylko kilka z nich uwa\u017ca si\u0119 za najwa\u017cniejsze w produkcji porto. Z bia\u0142ych odmian s\u0105 to: Gouveio, Rabigato, Viosinho, Malvasia Fina, Codega<\/strong>. Z kolei najbardziej istotne czerwone to: Touriga Franca, Touriga Nacional, Tinta Roriz, Tinta Barroca, Tinta Cao, Sousao ( Vinhao )<\/strong>. Oczywi\u015bcie, w praktyce wykorzystuje si\u0119 tak\u017ce jeszcze inne odmiany, kt\u00f3rych w Douro nie brakuje. W wielu starych winnicach, ro\u017cne odmiany rosn\u0105 razem mi\u0119dzy sob\u0105, kt\u00f3re nast\u0119pnie s\u0105 razem zbierane, fermentowane, winifikowane itd. ( tzw. field blend<\/strong> ). W nieco m\u0142odszych winnicach poszczeg\u00f3lne szczepy, co do zasady uprawia si\u0119 oddzielnie. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Jak wiadomo, porto to wino wzmacniane<\/strong>, czyli takie, do kt\u00f3rego podczas fermentacji dodaje si\u0119 alkoholu, w tym wypadku czystej brandy o mocy 77%. Alkohol powoduje, \u017ce dro\u017cd\u017ce umieraj\u0105 i fermentacja zostaje wstrzymana. W efekcie, otrzymujemy s\u0142odkie wino, wzmocnione do oko\u0142o 20% alkoholu. Jednak zanim dojdziemy do etapu wzmacniania, grona, jak to zwykle bywa, musz\u0105 by\u0107 zebrane, a nast\u0119pnie zgniecione. Niby nic takiego, ale w przypadku porto mia\u017cd\u017cenie ( zgniatanie gron ) odbywa\u0142o si\u0119 tradycyjne ludzkimi stopami w tzw. lagares<\/strong> – kamiennych, granitowych lub cementowych zbiornikach.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Tak by\u0142o do czasu, gdy do Douro nie zawita\u0142a elektryczno\u015b\u0107 i nowsze technologie – z up\u0142ywem lat pojawi\u0142y si\u0119 mechaniczne lagares, kt\u00f3re zast\u0105pi\u0142y ludzk\u0105 prac\u0119, cho\u0107 i dzi\u015b zdarza si\u0119, \u017ce grona zgniataj\u0105 stopy cz\u0142owieka ( podobno po takiej pracy, nogi s\u0105 fioletowe przez kolejny miesi\u0105c ). Po etapie zgniatania, masa trafia do zbiornik\u00f3w, aby mog\u0142a rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 fermentacja, kt\u00f3ra z powy\u017cej wskazanych przyczyn, zostaje przerwana. W tym samym czasie dochodzi do ekstrakcji aromat\u00f3w, smak\u00f3w, koloru ze sk\u00f3rek winogron. Tak w\u0142asnie w skr\u00f3cie wygl\u0105da wst\u0119pne stadium produkcji porto. Faza druga – dojrzewanie i starzenie jest zdecydowanie najwa\u017cniejsze, gdy\u017c w\u0142a\u015bnie to decyduje o stylu porto.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Style porto<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tu zaczyna si\u0119 prawdziwa zabawa i to, co najwa\u017cniejsze. Porto to wino niezwykle r\u00f3\u017cnorodne, wyst\u0119puj\u0105ce w kilku r\u00f3\u017cnych stylach, w zale\u017cno\u015bci od sposobu i czasu dojrzewania. Ka\u017cdy z nich unikalny, wyj\u0105tkowy, i cho\u0107 niekt\u00f3re nazwy poszczeg\u00f3lnych styl\u00f3w brzmi\u0105 bardzo podobnie, s\u0105 to zupe\u0142nie inne wina w swym charakterze, co w prosty spos\u00f3b postaram si\u0119 ni\u017cej przedstawi\u0107.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Generalnie, porto mo\u017cemy podzieli\u0107 na te dojrzewaj\u0105ce w beczkach przez d\u0142ugi czas<\/strong> oraz na dojrzewaj\u0105ce d\u0142ugo w butelce<\/strong>. Swego czasu natrafi\u0142em na bardzo ciekawe por\u00f3wnanie, a mianowicie, \u017ce porto mo\u017cna zakwalifikowa\u0107 do jednej z dw\u00f3ch kategorii: te, kt\u00f3re s\u0105 jak „creme brulee<\/strong>” oraz porto, kt\u00f3re jest jak „czekoladowe ciasto<\/strong>„. <\/p>\n\n\n\n

Porto, kt\u00f3re ma by\u0107 jak „creme brulee”, to wina dojrzewaj\u0105ce d\u0142ugo w drewnie, maj\u0105ce kontakt z pewn\u0105 ilo\u015bci\u0105 tlenu, jaki dostaje si\u0119 przez beczk\u0119. Takie porto charakteryzuje si\u0119 smakami i aromatami przypominaj\u0105cymi creme brulee w\u0142a\u015bnie, czego przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 porto tawny ( o czym ni\u017cej ), a i \u015bwietnie \u0142\u0105czy si\u0119 z samym creme brulee.<\/p>\n\n\n\n

Porto podpadaj\u0105ce pod kategori\u0119 „czekoladowego ciasta”, to wina d\u0142ugo starzone w butelkach z niewielkim kontaktem z tlenem. S\u0105 one ciemniejsze i g\u0119\u015bciejsze w kolorze i aromatach, zachowuj\u0105 zdecydowanie bardziej owocowy charakter i maj\u0105 czekoladowe akcenty. Nie zaskakuje te\u017c, \u017ce \u015bwietnie komponuj\u0105 si\u0119 z czekolad\u0105. Porto vintage mo\u017ce by\u0107 tego dobrym przyk\u0142adem ( patrz ni\u017cej ). <\/p>\n\n\n\n

My\u015bl\u0119, \u017ce to taka ciekawa metafora fajnie upraszczaj\u0105ca my\u015blenie o stylach porto w og\u00f3lno\u015bci. Teraz przyjrzymy si\u0119 poszczeg\u00f3lnym stylom nieco bli\u017cej, aby ka\u017cdy patrz\u0105c na etykiet\u0119 porto, wiedzia\u0142 z czym ma do czynienia.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Zacznijmy od porto ruby<\/strong> – najprostszego stylu.<\/p>\n\n\n\n

Jest to nieskomplikowane, tanie porto o \u015bwie\u017cym, rubinowym kolorze i niezbyt z\u0142o\u017conych, wyra\u017anie owocowych aromatach, bez powa\u017cniejszej budowy. Przed butelkowaniem dojrzewa zwykle 2-3 lata w du\u017cych beczkach lub, co zdarza si\u0119 cz\u0119\u015bciej, w cementowych, b\u0105d\u017a stalowych zbiornikach. Jest kupa\u017cem przynajmniej jednorocznych win. Porto ruby nie nadaje si\u0119 do d\u0142ugiego przechowywania – najlepiej wypi\u0107 je w miar\u0119 szybko.<\/p>\n\n\n\n

Nieco lepsz\u0105 jako\u015b\u0107 prezentuje porto ruby reserve<\/strong> ( dawniej vintage character ). Tak\u017ce jest to kupa\u017c r\u00f3\u017cnych rocznik\u00f3w ( zwykle ok. 4-6 – letnich dojrzewaj\u0105cych w beczkach ), jest pe\u0142niejsze, g\u0142\u0119bsze, powa\u017cniejsze ni\u017c podstawowe ruby. Wina te wymagaj\u0105 autoryzacji Instytutu Wina Porto<\/strong> ( Instituto do Vinho do Porto, w skr\u00f3cie IVP ). Do znanych win tego typu nale\u017c\u0105 cho\u0107by: Fonseca Bin 27, Graham’s Six Grapes, Sandeman’s Founder Reserve, Dow’s AJS. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Porto Tawny<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ta kategoria te\u017c nie jest jednolita. Przede wszystkim, porto tawny to wina znacznie d\u0142u\u017cej dojrzewaj\u0105ce w beczce ni\u017c ruby, przez co w rezultacie uzyska\u0142y bardziej brunatn\u0105, p\u0142ow\u0105 barw\u0119 ( z ang. tawny ), cho\u0107 w praktyce wiele tanich, prostych tawny dojrzewa tak samo kr\u00f3tko, co zwykle ruby. Tawny to kupa\u017c r\u00f3\u017cnych rocznik\u00f3w. S\u0105 zestawiane z l\u017cejszych win z ch\u0142odniejszego Baixo Corgo. Takie proste tawny ma\u0142o nas interesuje i szkoda sobie nim zawraca\u0107 g\u0142ow\u0119. Mo\u017cemy te\u017c natrafi\u0107 na tawny reserve<\/strong>, co podobnie jak w przypadku porto ruby oznacza lepsz\u0105 jako\u015b\u0107 i d\u0142u\u017csze dojrzewanie w drewnie zwykle co najmniej 5-7 lat. Ale to wci\u0105\u017c nie jest to, na co powinni\u015bmy zwraca\u0107 uwag\u0119 w przypadku porto tawny.<\/p>\n\n\n\n

Wszystkich w ramach tego stylu powinno interesowa\u0107 porto tawny ze wskazaniem wieku<\/strong>. Mo\u017cemy spotka\u0107 10, 20, 30, 40 – letnie i starsze tawny<\/strong>. Jest to kupa\u017c r\u00f3\u017cnych rocznik\u00f3w, s\u0105 to wina wysokiej jako\u015bci ( wina u\u017cyte w blendzie zwykle id\u0105 na porto vintage, je\u017celi producent zadeklaruje takie – tawny ze wskazaniem wieku powstaj\u0105 wi\u0119c z potencjalnych porto rocznikowych, kiedy to porto vintage jednak nie zostaje zadeklarowane ). Takie tawny powstaje z porto o r\u00f3\u017cnym wieku, kt\u00f3rych \u015brednia wskazana jest na etykiecie. Dojrzewaj\u0105 d\u0142ugo w beczkach, a\u017c z powodu utleniania utrac\u0105 czerwony kolor, stan\u0105 si\u0119 jasno lub ciemnobr\u0105zowe, bursztynowe i rozwin\u0105 zupe\u0142nie inny bukiet ni\u017c ruby ( suszone owoce, orzechy, karmel, wanilia itp. ). Tawny jest gotowe do picia w momencie wypuszczenia na rynek. <\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Porto Colheita<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Porto Colheita to porto rocznikowe, wino pochodz\u0105ce z jednego rocznika, ale zupe\u0142nie inne w swoim stylu ni\u017c porto vintage ( patrz ni\u017cej ). Jest to swojego rodzaju rocznikowe tawny. Dojrzewa w beczkach min. 7 lat przed zabutelkowaniem, ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 dom\u00f3w porto wypuszcza colheity po 10, 20, 30, a nawet 50 latach dojrzewania. Ten rodzaj porto zawsze na etykiecie ma wskazany rocznik oraz rok zabutelkowania. Je\u017celi mamy do czynienia z bardzo star\u0105 colheit\u0105, to zwr\u00f3\u0107my uwag\u0119 na to, aby r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy rocznikiem wina, a rokiem zabutelkowania nie by\u0142a zbyt du\u017ca, gdy\u017c w butelce colheita za wiele nie zyskuje. Colheita to rzadki styl porto, produkuje si\u0119 ich niewiele, a te najlepsze maj\u0105 oczywi\u015bcie swoj\u0105 cen\u0119. Wymagaj\u0105 autoryzacji IVP . Rolf van der Niepoort powiedzia\u0142 kiedy\u015b, \u017ce „je\u015bli vintage jest kr\u00f3lem porto, to colheita jest jego prezydentem”. Warto wi\u0119c postara\u0107 si\u0119 o butelk\u0119 dobrej colheity.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\/<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Crusted Port<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kolejny do\u015b\u0107 rzadki styl porto produkowany przez niewielu wytw\u00f3rc\u00f3w. Crusted port ( inaczej porto okruchowe ) to kupa\u017c r\u00f3\u017cnych rocznik\u00f3w – nie jest wi\u0119c to porto rocznikowe, ale mo\u017cna uzna\u0107 je za namiastk\u0119 vintage, gdy\u017c jest butelkowane podobnie – po kr\u00f3tkim, 2 – letnim dojrzewaniu w beczce. Na etykiecie mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 data zabutelkowania. Nie jest niefiltrowane, st\u0105d wymaga dekantacji, gdy\u017c wytr\u0105ca osad – nazwa tego stylu pochodzi w\u0142a\u015bnie od osadu (skorupy) pojawiaj\u0105cego si\u0119 w butelce. Jest bardzo dobr\u0105 alternatyw\u0105 dla porto vintage. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Late Bottled Vintage ( LBV )<\/strong><\/p>\n\n\n\n

LBV to porto rocznikowe powstaj\u0105ce, co do zasady w ka\u017cdym roku – wysokiej jako\u015bci wino dojrzewaj\u0105ce w beczkach 4-6 lat. Grona pochodz\u0105 z jednego rocznika, jednak nie s\u0105 to winogrona creme de la creme. LBV zwykle produkuje si\u0119 w latach, kiedy to nie jest zadeklarowane porto vintage, cho\u0107 jedno nie wyklucza drugiego. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce wyst\u0119puj\u0105 dwa rodzaje LBV: filtrowane i niewymagaj\u0105ce dekantacji ( gotowe do picia z momentem pojawienia si\u0119 na rynku ) oraz druga kategoria – tzw. LBV Traditional (unfiltered lub bottle-matured late bottled vintage ), czyli niefiltrowane, wytracaj\u0105ce osad jak vintage i wymagaj\u0105ce dekantacji ( mo\u017ce by\u0107 przechowywane znacznie d\u0142u\u017cej ). Ten styl porto zawiera na etykiecie dat\u0119 zbioru i rok butelkowania. LBV to bardzo dobra inwestycja z uwagi na stosunek jako\u015bci do ceny, jest rodzajem porto cz\u0119sto serwowanym przez dobre restauracje.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"\/<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Single-Quinta Vintage<\/strong><\/p>\n\n\n\n

„Quinta” to du\u017ca farma, posiad\u0142o\u015b\u0107 produkuj\u0105ca wino. Porto single-quinta vintage to wysokiej jako\u015bci porto rocznikowe, ale nie na tyle wyj\u0105tkowe, aby mog\u0142o by\u0107 zadeklarowane jako vintage. Powstaje w dobrych, cho\u0107 niewybitnych rocznikach. Jak sama nazwa wskazuje, grona na to porto pochodz\u0105 z pojedynczej posiad\u0142o\u015bci ( pojedyncze quinty mog\u0105 by\u0107 w\u0142asno\u015bci\u0105 ma\u0142ych dostawc\u00f3w lub nale\u017ce\u0107 do zdecydowanie wi\u0119kszych marek ). Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce ten styl porto powstaje z winogron rosn\u0105cych w danej posiad\u0142o\u015bci, natomiast klasyczny vintage mo\u017ce powstawa\u0107 z gron rosn\u0105cych w r\u00f3\u017cnych posiad\u0142o\u015bciach, winnicach itp. Single-quinta vintage jest produkowane tak samo jak vintage – dojrzewa dwa lata w beczkach, nie jest filtrowane, wymaga d\u0142u\u017cszego starzenia w butelce i wytr\u0105ca osad. Jest gotowe do picia szybciej ni\u017c porto vintage, jednak to nie wyklucza mo\u017cliwo\u015bci jego d\u0142ugiego przechowywania. Nazwa posiad\u0142o\u015bci widnieje zwykle na etykiecie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"\/<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Porto Vintage<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Klasyczny vintage to najbardziej presti\u017cowy i d\u0142ugowieczny styl porto, gratka dla koneser\u00f3w. \u017badne inne porto nie jest tak bardzo poszukiwane i tak drogie jak vintage. To porto rocznikowe ( grona pochodz\u0105 z jednego rocznika ) powstaj\u0105ce tylko w najlepszych latach z najlepszej jako\u015bci winogron i winnic. Porto vintage jest winem deklarowanym<\/strong> i musi spe\u0142ni\u0107 surowe wymogi. Je\u017celi rocznik by\u0142 wyj\u0105tkowo udany, a winogrona s\u0105 doskona\u0142ej jako\u015bci o odpowiedniej strukturze i r\u00f3wnowadze, producent mo\u017ce zadeklarowa\u0107 rocznik. Ka\u017cdy z wytw\u00f3rc\u00f3w podejmuje t\u0105 decyzj\u0119 samodzielnie, ale za wybitne lata uznaje si\u0119 te, kiedy to co najmniej 50% dostawc\u00f3w porto zadeklarowa\u0142o rocznik. Jednak sama deklaracja producenta nie wystarczy. To tylko rozpoczyna formaln\u0105 procedur\u0119 przed Instytutem Wina Porto ( IVP ), kt\u00f3remu trzeba zg\u0142osi\u0107 zamiar deklaracji, przes\u0142a\u0107 pr\u00f3bki wina do oceny i akceptacji, zg\u0142osi\u0107 ilo\u015b\u0107 wina przeznaczonego na rynek. Dopiero po aprobacie IVP mo\u017cna w pe\u0142ni zadeklarowa\u0107 porto vintage. Zwykle w dekadzie przypadaj\u0105 3-4 deklaracje rocznika ( ostatnie \u015bwietne roczniki porto vintage to lata 2017, 2016, 2011, 2007, 2003, 2000 ).<\/p>\n\n\n\n

Porto vintage musi dojrzewa\u0107 przed zabutelkowaniem dwa lata w beczkach, a nast\u0119pnie wymaga d\u0142ugiego le\u017cakowania w butelkach. Niefiltrowane, wytracaj\u0105ce osad wymaga dekantacji. Klasyczne vintage od dobrych producent\u00f3w to wina bardzo poszukiwane i jedne z najbardziej d\u0142ugowiecznych. Z\u0142o\u017cone, bogate, harmonijne, eleganckie – musz\u0105 znale\u017a\u0107 si\u0119 w piwniczce. Dobre porto vintage to inwestycja na lata.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\/<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"\/<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Bia\u0142e i r\u00f3\u017cowe porto<\/strong><\/p>\n\n\n\n

To kategorie nieco mniej popularne, ale powoli zyskuj\u0105ce wi\u0119ksza liczb\u0119 zwolennik\u00f3w, g\u0142\u00f3wne w\u015br\u00f3d m\u0142odszych konsument\u00f3w. Bia\u0142e porto to kupa\u017c bia\u0142ych odmian takich jak np. Gouveio, Rabigato, Viosinho<\/strong>, Malvasia Fina<\/strong>. Zwykle to wino dojrzewa w stalowych lub betonowych kadziach, rzadziej w drewnie, ale i takie si\u0119 zdarzaj\u0105. Dost\u0119pne s\u0105 nawet wersje ze wskazaniem wieku, jak w przypadku porto tawny. Bia\u0142e porto mo\u017ce by\u0107 winifikowane jako wino wytrawne, p\u00f3\u0142wytrawne lub s\u0142odkie ( lagrima to wersja najbardziej s\u0142odka ) . Ta kategoria stanowi \u015bwietny aperitif, wchodzi tak\u017ce cz\u0119sto w sk\u0142ad ro\u017cnych od\u015bwie\u017caj\u0105cych drink\u00f3w i koktajli. <\/p>\n\n\n\n

Z kolei r\u00f3\u017cowe porto to najnowszy styl tego wina, po raz pierwszy pojawi\u0142 si\u0119 na rynku w 2008 roku wypuszczony przez mark\u0119 Croft. Kupa\u017c czerwonych odmian z kr\u00f3tk\u0105, minimaln\u0105 maceracj\u0105 na sk\u00f3rkach. \u015awie\u017ce, mocno aromatyczne, s\u0142odkie. R\u00f3wnie\u017c dobry sk\u0142adnik koktajli.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Podawanie porto<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dobre porto to wino, kt\u00f3re nie tak cz\u0119sto go\u015bci w kieliszkach przeci\u0119tnego konsumenta, a szkoda, bo to trunek naprawd\u0119 wyj\u0105tkowy. Niekt\u00f3re style porto przed podaniem trzeba zdekantowa\u0107, gdy\u017c wytr\u0105caj\u0105 w butelce osad podczas d\u0142ugiego dojrzewania w butelce. Do tej kategorii nale\u017cy porto vintage, single quinta vintage porto crusted i niefiltrowane LBV. Innych styl\u00f3w porto dekantowa\u0107 nie trzeba. Pami\u0119tajmy, \u017ce w szczeg\u00f3lno\u015bci porto vintage, ale te\u017c single quinta vintage, niefiltrowane LBV, porto crusted to wina, kt\u00f3re wymagaj\u0105 d\u0142u\u017cszego le\u017cakowania w odpowiednich warunkach. Dobre roczniki mo\u017cemy otworzy\u0107 dopiero za kilkana\u015bcie ( a nawet wi\u0119cej ) lat. Takie porto to inwestycja, r\u00f3wnie\u017c sprawdzian naszej cierpliwo\u015bci \ud83d\ude42. Z kolei style porto dojrzewaj\u0105ce d\u0142ugo w drewnie jak tawny, s\u0105 w zasadzie gotowe do picia od razu po pojawieniu si\u0119 na rynku i w butelce niewiele ju\u017c zyskuj\u0105. To dotyczy tak\u017ce zwyk\u0142ego, filtrowanego LBV. <\/p>\n\n\n\n

Porto mo\u017cemy pi\u0107 w zwyk\u0142ym kieliszku – mam tu na my\u015bli dobrej jako\u015bci szk\u0142o. Uniwersalny kieliszek do czerwonego wina jak najbardziej b\u0119dzie odpowiedni, cho\u0107 na rynku s\u0105 te\u017c dost\u0119pne kieliszki mniejszych rozmiar\u00f3w przeznaczone w\u0142a\u015bnie do porto, gdy\u017c zwykle serwujemy je w mniejszych ilo\u015bciach. <\/p>\n\n\n\n

Porto co do zasady podajemy w temperaturze pokojowej ( z wyj\u0105tkiem bia\u0142ego i r\u00f3\u017cowego, kt\u00f3re warto troch\u0119 mocniej sch\u0142odzi\u0107, ale bez przesady ). Pami\u0119tajmy, i\u017c \u017cadne deserowe wino nie powiano by\u0107 serwowane lodowato zimne. Je\u017celi chcemy, przed podaniem mo\u017cemy delikatnie sch\u0142odzi\u0107 r\u00f3wnie\u017c porto tawny ( ale delikatnie ).<\/p>\n\n\n\n

Na ko\u0144cu trzeba postawi\u0107 jeszcze jedno pytanie: z czym podawa\u0107 porto? Na ten temat napisano ju\u017c sporo, a i na moim blogu kilka propozycji pojawi\u0142o si\u0119 nie raz przy okazji degustacji r\u00f3\u017cnych etykiet tego w\u0142a\u015bnie wina ( np.tutaj<\/a><\/strong> czy tu<\/a><\/strong> ). Warto mie\u0107 na uwadze, \u017ce porto to r\u00f3\u017cne style, wi\u0119c co innego zaserwujemy np. do porto vintage i styl\u00f3w do niego nawi\u0105zuj\u0105cych, a co innego do porto tawny. Ponadto, dobre porto to nektar sam w sobie i towarzystwa w postaci jedzenia nie potrzebuje. Jednak jest kilka klasyk\u00f3w, kt\u00f3re pasuj\u0105 do okre\u015blonego porto wi\u0119cej ni\u017c dobrze. Ja podrzuc\u0119 kilka propozycji w kwestii \u0142\u0105czenia z jedzeniem porto vintage oraz porto tawny. Mo\u017cna przyj\u0105\u0107, \u017ce to, co dobrze komponuje si\u0119 z vintage, pasuje r\u00f3wnie\u017c do single quinta vntage czy LBV.<\/p>\n\n\n\n