{"id":8126,"date":"2020-11-15T13:50:30","date_gmt":"2020-11-15T12:50:30","guid":{"rendered":"http:\/\/www.winozesmakiem.net.pl\/?p=8126"},"modified":"2020-11-15T13:50:32","modified_gmt":"2020-11-15T12:50:32","slug":"wina-z-krety-czyli-o-jednym-z-najwiekszych-skarbow-tej-wyspy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.winozesmakiem.net.pl\/?p=8126","title":{"rendered":"Wina z Krety, czyli o jednym z najwi\u0119kszych skarb\u00f3w tej wyspy"},"content":{"rendered":"\n

Kreta <\/strong>ma do zaoferowania wiele i to w ka\u017cdej dziedzinie. Od lat wyspa ta cieszy si\u0119 nies\u0142abn\u0105c\u0105 popularno\u015bci\u0105 masowej turystyki, ale te\u017c indywidualnych, prawdziwych podr\u00f3\u017cnik\u00f3w. Ci, kt\u00f3rzy czas na Krecie sp\u0119dzaj\u0105 jedynie w resortach typu „all inclusive” nie opuszczaj\u0105c ich zbytnio, nie wiedz\u0105, co trac\u0105. Kreta, mimo sporej ilo\u015bci odwiedzaj\u0105cych, zachowuje swoj\u0105 autentyczno\u015b\u0107 i prawdziwy charakter. Trzeba tylko zapomnie\u0107 o typowych kurortach i zwiedza\u0107 j\u0105 na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119. Wtedy ka\u017cdy dostrze\u017ce, \u017ce jedna podr\u00f3\u017c na t\u0105 wysp\u0119, to zdecydowanie za ma\u0142o.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Skarbami Krety s\u0105 jej historia, kultura, pi\u0119kne krajobrazy, pla\u017ce ( zobacz np. tutaj<\/a><\/strong> ), \u015bwietna kuchnia i dieta mieszka\u0144c\u00f3w ( mog\u0105 pochwali\u0107 si\u0119 oni wyj\u0105tkow\u0105 d\u0142ugowieczno\u015bci\u0105 ), sami Krete\u0144czycy, doskona\u0142ej jako\u015bci miejscowe produkty no i oczywi\u015bcie wino. Kreta to niezwykle atrakcyjna i ekscytuj\u0105ca destynacja w\u0142a\u015bnie pod k\u0105tem wina, cho\u0107 nie ka\u017cdy zdaje sobie z tego spraw\u0119. Na wyspie dzia\u0142aj\u0105 wspaniali producenci, kt\u00f3rzy tworz\u0105 naprawd\u0119 doskona\u0142e wina zar\u00f3wno z lokalnych, mniej znanych odmian, jak i tych mi\u0119dzynarodowych. Jak wsz\u0119dzie, r\u00f3wnie\u017c na Krecie znajdziemy to, co winem raczej nazywa\u0107 si\u0119 nie powinno. Mam jednak nadziej\u0119, \u017ce po lekturze tego wpisu ka\u017cdy, kto odwiedzi Kret\u0119 w przysz\u0142o\u015bci, z wi\u0119ksz\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105 b\u0119dzie si\u0119ga\u0142 po tamtejsze wina. A uwierzcie mi, \u017ce zdecydowanie warto.<\/p>\n\n\n\n

Wino na Krecie robi si\u0119 od wiek\u00f3w. Podobno technika fermentowania winogron dotar\u0142a tutaj najwcze\u015bniej z Egiptu i st\u0105d powoli rozprzestrzeni\u0142a si\u0119 na dalsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 staro\u017cytnej Grecji. Nie b\u0119dziemy jednak w tym miejscu zajmowa\u0107 si\u0119 histori\u0105 winiarstwa Krety, bo to wymaga\u0142oby nieco g\u0142\u0119bszej i d\u0142u\u017cszej analizy. Postaram si\u0119 jak zwykle, w przyst\u0119pny spos\u00f3b przekaza\u0107 kilka podstawowych informacji o tutejszych winach tak, aby si\u0119ga\u0107 po nie bardziej \u015bwiadomie podczas podr\u00f3\u017cy po Krecie. Mam te\u017c nadziej\u0119, \u017ce szersza reprezentacja etykiet z tej wyspy b\u0119dzie kiedy\u015b dost\u0119pna na naszym rynku, cho\u0107 zapewne szybko to nie nast\u0105pi. W ka\u017cdym b\u0105d\u017a razie, wina z Krety to niezwykle fascynuj\u0105ce zagadnienie i warto je bli\u017cej pozna\u0107, gdy\u017c po prostu na to zas\u0142uguj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Kreta mo\u017ce poszczyci\u0107 si\u0119 winiarsk\u0105 tradycj\u0105 si\u0119gaj\u0105ca co najmniej 4000 lat wstecz – podobno tutaj archeolodzy znale\u017ali najstarsze winnice w Europie, a sam\u0105 wysp\u0119 uznaje si\u0119 za najstarszy region nieprzerwanie produkuj\u0105cy wino na naszym kontynencie. To wszystko do czego\u015b zobowi\u0105zuje, wi\u0119c nie wypada, chocia\u017c po cz\u0119\u015bci pozna\u0107 tutejszych win. <\/p>\n\n\n\n

Winnice Krety to oko\u0142o 13% wszystkich winnic ca\u0142ej Grecji ( na wyspie jest ich ponad 50.000 hektar\u00f3w ) – przek\u0142ada si\u0119 to na mniej wi\u0119cej 15-20% ca\u0142ej krajowej produkcji. Kreta to wi\u0119c ca\u0142kiem powa\u017cny region winiarski, obok kt\u00f3rego \u017cadem szanuj\u0105cy si\u0119 winoman nie mo\u017ce przej\u015b\u0107 oboj\u0119tnie.<\/p>\n\n\n\n

Kreta jest te\u017c ciekawa pod wzgl\u0119dem klimatycznym, co nie jest bez znaczenia dla miejscowych winnic. P\u00f3\u0142noc wyspy charakteryzuje si\u0119 raczej klimatem \u015br\u00f3dziemnomorskim z ch\u0142odz\u0105cymi wiatrami znad Morza Egejskiego. Obszar centralny to w du\u017cej mierze tereny g\u00f3rzyste ( winnice zlokalizowane s\u0105 nawet na wysoko\u015bci 900 m n.p.m. ) – zim\u0105 \u015bnieg nie jest tu niczym nadzwyczajnym. Pasmo g\u00f3rskie jest naturaln\u0105 barier\u0105 dla gor\u0105cych wiatr\u00f3w z p\u00f3\u0142nocnej Afryki, kt\u00f3r\u0105 od wybrze\u017cy Krety dzieli tylko 300 km. Po\u0142udnie wyspy jest du\u017co cieplejsze ze zdecydowanie wy\u017cszymi temperaturami. <\/p>\n\n\n\n

Winnice s\u0105 rozsiane po ca\u0142ej Krecie, natomiast uwag\u0119 nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 na 5 apelacji o statusie PDO <\/strong>– 4 z nich zlokalizowane w zasadzie w swoim s\u0105siedztwie, jedna z nich z kolei we wschodniej cz\u0119\u015bci wyspy ( Sitia ):<\/p>\n\n\n\n

PDO Archanes <\/strong><\/p>\n\n\n\n

PDO Dafnes<\/strong><\/p>\n\n\n\n

PDO Peza<\/strong><\/p>\n\n\n\n

PDO Sitia ( w tym PDO Malvasia Sitia )<\/strong><\/p>\n\n\n\n

PDO Handakas-Candia ( w tym Malvasia Handakas-Candia )<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nie oznacza to, \u017ce wina teoretycznie ni\u017cszej klasy PGI<\/strong> nie zas\u0142uguj\u0105 na uwag\u0119 – wr\u0119cz przeciwnie. W ramach tej klasyfikacji r\u00f3wnie\u017c znajdziemy niezwykle interesuj\u0105ce etykiety.<\/p>\n\n\n\n

Archanes<\/strong> to historycznie centrum winiarstwa na Krecie. Region ten zlokalizowany jest mi\u0119dzy nieco bardziej rozwini\u0119tym obszarem Peza na wschodzie i wi\u0119kszym Dafnes na zachodzie. Archeolodzy odkryli w pobliskim Vathipetro \u015blady dobrze rozwini\u0119tej kultury winiarskiej cywilizacji minojskiej ( w tym jedn\u0105 z najstarszych pras do wina datowan\u0105 na drugie tysi\u0105clecie p.n.e. ). Apelacja specjalizuje si\u0119 w czerwonych winach g\u0142\u00f3wnie z odmian Kotsifali i Mandilaria\/Mandilari ( o samych odmianach ni\u017cej ).<\/p>\n\n\n\n

\"View
Archanes \u017ar\u00f3d\u0142o: www.throughthecellardoor.com\/crete<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Dafnes<\/strong> to kolejna apelacja w regionie Heraklion. Tutaj g\u0142\u00f3wn\u0105 odmian\u0105 jest czerwone, miejscowe, wcze\u015bnie dojrzewaj\u0105ce Liatiko, z kt\u00f3rego powstaj\u0105 zar\u00f3wno wytrawne, jak i s\u0142odkie wina. <\/p>\n\n\n\n

\"\"\/
Winnice Dafnes \u017ar\u00f3d\u0142o: winesofgreece.org<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Peza<\/strong> to obszar nieco bardziej rozwini\u0119ty ni\u017c wcze\u015bniej wspominane Dafnes i Archanes. Winnice rosn\u0105 tutaj na wysoko\u015bci min. 300 m n.p.m. i s\u0105 g\u0142\u00f3wnie zlokalizowane w dolinie otaczaj\u0105cej wiosk\u0119 Peza, cho\u0107 znajdziemy je tak\u017ce na stokach wzg\u00f3rz ( nawet do 700 m n.p.m. ). Jest to najwi\u0119kszy na Krecie region pod wzgl\u0119dem produkcji wina ( 70% ca\u0142ej produkcji wyspy pochodzi w\u0142a\u015bnie st\u0105d ). G\u0142\u00f3wne odmian, na kt\u00f3rych skupia si\u0119 tu uwag\u0119 to Kotsifali, Mandilaria i bia\u0142a Vilana. <\/p>\n\n\n\n

Sitia <\/strong>znajduje si\u0119 we wschodniej cz\u0119\u015bci wyspy w regionie Lassithi. Uznawana jest za jeden z najstarszych obszar\u00f3w upraw winoro\u015bli w ca\u0142ej Grecji. Winnice mo\u017cna znale\u017a\u0107 tu na wybrze\u017cu, jak i w g\u0142\u0119bi l\u0105du ( do 600 m n.p.m. ). G\u0142\u00f3wna odmiana to Liatiko ( s\u0142odkie i wytrawne wina ), Mandilaria, Vilana, Thrapsathiri. W 2011 roku wprowadzono r\u00f3wnie\u017c apelacj\u0119 PDO<\/strong> Malvasia Sitia<\/strong> dedykowan\u0105 bia\u0142ym s\u0142odkim winom z podsuszanych gron, a tak\u017ce tym wzmacnianym. Wina te musz\u0105 zawiera\u0107 min. 85% Assyrtiko, Thrapsathiri, Athiri, Liatiko i opcjonalnie max. 15% Muscat Spinas i Malvasia di Candia. W ramach PDO Malvasia Sitia wina powinny dojrzewa\u0107 min. 24 miesi\u0105ce w beczkach przed ich wypuszczeniem na rynek. <\/p>\n\n\n\n

PDO Handakas – Candia<\/strong> ( Candia<\/strong>) to najwi\u0119ksza apelacja w regionie Heraklion utworzona w 2011 roku. Handakas-Candia to historyczna nazwa obecnej prefektury Heraklion. Apelacja obejmuje wszystkie sub-regiony prowincji Heraklion ( Archanes, Dafnes, Peza ), jak i obszar poza nimi. Winoro\u015bl uprawia si\u0119 tuta nawet na 700 m n.p.m. Czerwone wina powstaj\u0105 z Kotsifali i Mandilaria, bia\u0142e musz\u0105 zawiera\u0107 min 85% odmiany Vilana – reszt\u0105 mo\u017ce stanowi\u0107 Assyrtiko, Athiri, Thrapsathiri, Vidiano . Wyr\u00f3\u017cni\u0107 te\u017c mo\u017cemy PDO<\/strong> Malvasia Handakas-Candia<\/strong> utworzon\u0105 dla s\u0142odkich, win z podsuszanych gron oraz tych wzmacnianych – podobnie jak w przypadku powy\u017cszej PDO Malvasia Sitia. Musz\u0105 one zawiera\u0107 min. 85% Assyrtiko, Vidiano, Thrapsathiri, Liatiko i mog\u0105 mie\u0107 dodane max. 15% Muscatu i Malvasia di Candia. Dojrzewanie min. 24 miesi\u0105ce w beczkach przed wyj\u015bciem na rynek.<\/p>\n\n\n\n

Nie zapominajmy te\u017c o winach klasy PGI<\/strong>, gdy\u017c na Krecie w ramach tej klasyfikacji znale\u017a\u0107 mo\u017cemy naprawd\u0119 \u015bwietne etykiety robione zar\u00f3wno z lokalnych odmian, jak i te b\u0119d\u0105ce kupa\u017cami miejscowych szczep\u00f3w z tymi mi\u0119dzynarodowymi ( PGI Kissamos, PGI Chania, PGI Rethymno, PGI Heraklion, PGI Lasith<\/strong>i ). W regionie Chanii, a dok\u0142adniej w okolicach Kissamos, warto poszuka\u0107 wina-ciekawostki. Mowa o Marouvas<\/strong> z odmiany Romeiko. To lokalne wytrawne wino o wysokiej zawarto\u015bci alkoholu, celowo utleniane przypominaj\u0105ce sherry czy mader\u0119. Dojrzewa d\u0142ugo w starych, du\u017cych beczkach, kt\u00f3re co roku s\u0105 uzupe\u0142niane nowym winem. Jedni Marouvas kochaj\u0105, inni niekoniecznie – obowi\u0105zkowo trzeba oceni\u0107 samemu.<\/p>\n\n\n\n

Skarbem Krety s\u0105 jej miejscowe odmiany winoro\u015bli, z kt\u00f3rych to tutejsi producenci potrafi\u0105 stworzy\u0107 niezwykle interesuj\u0105ce wina. Grecja mo\u017ce pochwali\u0107 si\u0119 wieloma lokalnymi szczepami, a Kreta nie jest tu wyj\u0105tkiem. Warto wymieni\u0107 chocia\u017cby takie odmiany jak Liatiko, Kotsifali, Mandilaria, Romeiko, Vilana, Vidiano, Dafni, Plyto, Muscat Spina, Thrapsathiri<\/strong>, Malvasia di Candia<\/strong>. Bardzo dobre wina powstaj\u0105 te\u017c z Assyrtiko<\/strong> ( bardziej kojarzonego z pobliskim Santorini ), Athiri<\/strong>, ale r\u00f3wnie\u017c z odmian mi\u0119dzynarodowych jak np. Syrah, Cabernet Sauvignon<\/strong>, Chardonnay,<\/strong> kt\u00f3re nierzadko kupa\u017cuje si\u0119 z miejscowymi szczepami. Szczeg\u00f3lnie zach\u0119cam do pr\u00f3bowania win z autochtonicznych odmian, bo to naprawd\u0119 wielki skarb Krety. Nie b\u0119d\u0119 w tym miejscu rozpisywa\u0107 si\u0119 na temat poszczeg\u00f3lnych szczep\u00f3w, poniewa\u017c wpis osi\u0105gn\u0105\u0142by ma\u0142o atrakcyjne dla przeci\u0119tnego czytelnika rozmiary. Ci bardziej zainteresowani z pewno\u015bci\u0105 znajd\u0105 interesuj\u0105ce ich informacje w tej kwestii – zawsze mo\u017cna te\u017c do mnie napisa\u0107 w razie ewentualnych pyta\u0144 lub co lepsze, wymieni\u0107 si\u0119 do\u015bwiadczeniami o winach z tej w\u0142a\u015bnie wyspy \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie Kreta nie jest \u017cadnym wyj\u0105tkiem – tutaj te\u017c produkuje si\u0119 absolutnie nieciekawe wina, kt\u00f3re lepiej omija\u0107 z daleka. Dlatego zawsze kierujmy si\u0119 renom\u0105 producenta, by mie\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce \u017ale nie trafimy. Poni\u017cej podrzucam list\u0119 kilku wytw\u00f3rc\u00f3w, za kt\u00f3rych winami warto si\u0119 rozejrze\u0107. O tym, gdzie znale\u017a\u0107 dobre wina na Krecie w jednym z kolejnych wpis\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Polecani producenci:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Economou <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Lyrarakis <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Manousakis<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Mediterra <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dourakis<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Douloufakis <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Stilianou <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Karavitakis<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Idaia <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Paterianakis<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Diamantakis <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Alexakis<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Silva Daskalaki<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Monastery of Toplou<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Strataridakis <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zacharioudakis<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Miliarakis<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kreta ma do zaoferowania wiele i to w ka\u017cdej dziedzinie. Od lat wyspa ta cieszy si\u0119 nies\u0142abn\u0105c\u0105 popularno\u015bci\u0105 masowej turystyki, ale te\u017c indywidualnych, prawdziwych podr\u00f3\u017cnik\u00f3w. Ci, kt\u00f3rzy czas na Krecie sp\u0119dzaj\u0105 jedynie w resortach typu „all inclusive” nie opuszczaj\u0105c ich zbytnio, nie wiedz\u0105, co trac\u0105. Kreta, mimo sporej ilo\u015bci odwiedzaj\u0105cych, zachowuje swoj\u0105 autentyczno\u015b\u0107 i prawdziwy … Czytaj dalej \u201eWina z Krety, czyli o jednym z najwi\u0119kszych skarb\u00f3w tej wyspy\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8127,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[4,1,541],"tags":[699,686,698,694,133,685,689,323,696,701,695,691,700,13,697,690,23,14,132],"class_list":["post-8126","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","category-w-pogoni-za-winem-czyli-podroze-male-i-duze","category-wino-i-wiedza","tag-archanes","tag-chania","tag-dafnes","tag-dafni","tag-grecja","tag-kreta","tag-liatiko","tag-mandilaria","tag-muscat-spina","tag-peza","tag-plyto","tag-romeiko","tag-sitia","tag-szczepy","tag-vidiano","tag-vilana","tag-wina","tag-wino","tag-wino-greckie"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p8BUJb-274","jetpack-related-posts":[],"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/www.winozesmakiem.net.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/DSC_0717.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.winozesmakiem.net.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8126","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.winozesmakiem.net.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.winozesmakiem.net.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.winozesmakiem.net.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.winozesmakiem.net.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8126"}],"version-history":[{"count":48,"href":"https:\/\/www.winozesmakiem.net.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8126\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8177,"href":"https:\/\/www.winozesmakiem.net.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8126\/revisions\/8177"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.winozesmakiem.net.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8127"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.winozesmakiem.net.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8126"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.winozesmakiem.net.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8126"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.winozesmakiem.net.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8126"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}