I Parieti – ciekawy projekt z Apulii

Przenoszę się na włoskie południe do Apulii i Gioia del Colle w obszarze Murge (Murgia), pomiędzy Bari, Taranto i Materą, gdyż to tutaj znajduje się winiarnia I Parieti ( Masseria Santoiemma ), za którą stoi Matteo Santoiemma. W 2019 roku rozpoczął on swoje przedsięwzięcie, kontynuując tradycje rolnicze rodziny i obecnie przetwarza własne produkty: winogrona, oliwki i zboże.

Historia Matteo nie jest historią o winiarstwie trwającym pokolenia, ale jego rodzina – podobnie jak wiele innych rodzin z Apulii – zawsze była związana z uprawą ziemi. Z pewnością nie brakowało mu jednak inspiracji: dziadek ze strony ojca produkował własne wino primitivo, podczas gdy dziadek ze strony matki był cenionym przycinaczem winorośli i drzew oliwnych, a także zajmował się szczepieniem winnych krzewów. Sam Matteo dopiero w wieku 20 lat w pełni zaangażował się w świat wina i enologii, po czym odbył dogłębną podróż edukacyjną do Bordeaux, a także wybrał się w podroż po regionach winiarskich Barolo, Barbaresco, Bolgheri, Franciacorta, Friuli, Irpinia, Chianti i ponownie we Francji – od Szampanii po Burgundię, odwiedzając duże winnice, a także wielu małych winiarzy. W międzyczasie, pracując jako agent handlowy, Matteo został regionalnym kierownikiem sprzedaży detalicznej w Antinori, następnie dyrektorem do spraw handlowych i marketingu w Tormaresca, a na koniec dyrektorem generalnym w Cefalicchio i Ognissole.

Dwadzieścia lat doświadczenia coraz bardziej prowadziło Matteo do jego ponownego spotkania z ziemią, rolnictwem i winiarstwem, powodując, że ewoluował z promotora wina w producenta wina. Ewolucja ta osiągnęła szczyt w momencie powrotu do rodzinnej masserii, między wzgórzami Murgia. Ta „garść kamieni”, którą zostawił mu dziadek (‘u tataranne w lokalnym dialekcie), wkrótce okazała się czymś znacznie więcej, odsłaniając szczególnie interesującą winnicę – między innymi – z typowymi winoroślami uprawianymi metodą alberello, zasadzoną przez jego krewnych w 1959 roku. Projekt Matteo I Parieti ożywa w tej właśnie winnicy, cząstce heroicznego dziedzictwa rolniczego, do tej pory zagrożonego wyginięciem, której postanawia przywrócić wartość i godność. Dla Matteo, I Parieti to trzy główne tematy. Kamienie – typowe mury z suchego kamienia („parieti” w dialekcie), które otaczają i chronią winnice. Rodzina, zarówno ze strony ojca, jak i matki – pasja, zaangażowanie, mocno splecione i mocno zakotwiczone w teraźniejszości i w przeszłości. Miłość – nieświadomie pielęgnowana w młodym wieku, a następnie rozkwitająca, miłość do swojej ziemi Murge i jej wyjątkowego wyrazu. Wszystko to sprawiło, że Matteo powrócił do korzeni i osobiście zająć się ziemią oraz masserią, które zostawił mu dziadek.

Kolebką projektu I Parieti jest Murge, obszar o rzadkim pięknie krajobrazowym, który można w pełni określić jako kręgosłup Apulii. Jest to krasowy płaskowyż pochodzenia tektonicznego o wysokości wahającej się od 400 do 680 metrów nad poziomem morza, który zaczyna się od równiny Ofanto i rozciąga się po przekątnej do Brindisi, z „przełęczą” Gioia del Colle w centrum, dużym zagłębieniem, które opada do około 350 metrów nad poziomem morza i stanowi przejście między Alta Murgia i Murgia dei Trulli. Krajobraz jest przeważnie pagórkowaty z naturalnymi oznakami wielowiekowej równowagi między środowiskiem a historycznie rozpowszechnionymi tutaj działaniami, takimi jak hodowla owiec i rolnictwo. W szczególności w okolicach Gioia Murge (od łacińskiego Murex, ostra skała) dostrzec można niewielkie pofałdowania, na których naprzemiennie występują skaliste wyniosłości i „pauzy” czerwonej ziemi – osobliwe połączenie wapiennej ziemi, gliny oraz żelaza wraz z obecnością wód powierzchniowych o charakterze subkrasowym – wszystko to szczególnie korzystne dla zaskakująco bogatej bioróżnorodności. To tutaj wszechstronność upraw (zboża, pasze, sady, winnice i gaje oliwne) dały początek na przestrzeni wieków gospodarce i silnej charakterystyce krajobrazu.

I Parieti obejmuje 7 hektarów, na których uprawiane są winnice, gaje oliwne oraz pola zbóż i roślin strączkowych. W winnicach dominują lokalne odmiany winorośli, takie jak primitivo, verdeca, fiano i minutolo. Matteo stosuje zasady rolnictwa ekologicznego i biodynamicznego, a jego wina odzwierciedlają unikalny charakter regionu Murgia, bogatego w bioróżnorodność i zróżnicowanie upraw.

Za sprawą samego Matteo, mam okazję spróbować jego następujących etykiet:

I Parieti Càrparo Bianco Puglia IGT 2023 to biel skomponowana z 98% minutolo i 2% verdeca. Ręczny zbiór winogron, kilka dni maceracji, fermentacja w stalowej kadzi i 8 miesięcy dojrzewania na osadzie. Bardzo ciekawa etykieta o nutach mango, cytrusów, suszonych owoców, brzoskwini, białych kwiatów, z akcentem winogron i ziół, miodu, skórką pomarańczową, szczyptą imbiru. Średnie ciało, lekka oleistość, świeżość, soczysta kwasowość zapewniająca równowagę. Mój pierwszy kontakt z minutolo wypadł naprawdę interesująco. Càrparo to intrygujące wino.

Pasuje na aperitif, do owoców morza, sushi, tacos, smażonej ryby z salsą mango, kuchni warzywnej, ciekawie może wypaść z kuchnią tajską.

I Parieti Scazzarìdde Bianco Puglia IGT 2023 to kompozycja rodzimych odmian minutolo i verdeca, których udział różni się w zależności od rocznika. Oddzielna winifikacja każdego szczepu, około 20% winogron pozostaje w kontakcie ze skórkami przez kilka dni, dojrzewanie na osadzie w stalowych kadziach przez 7 miesięcy. Wino częstuje nas brzoskwinią, morelą, bergamotką, tropikalnym owocem, cytryną, przejrzałym jabłkiem, dzikim bzem, akacją. Nuta orzechowości, mineralności, cytrynowego kremu, zaokrąglona struktura, sporo tu oryginalności i stylu, który nie kojarzy się zwykle z Apulią, jednak wino dostarcza naprawdę ciekawych emocji.

Można je połączyć z bogatszymi daniami rybnymi, kurczakiem, dyniowym risotto lub zapiekanką z dyni, pieczonymi bakłażanami z tahini, kuchnią japońską.

I Parieti Tatarànne Primitivo Puglia IGT 2022, a więc flagowa odmiana regionu w wydaniu Matteo. Spontaniczna fermentacja w otwartych stalowych kadziach (częściowo całe kiście), 9 miesięcy dojrzewania na osadzie. Ciekawe primitivo o nutach wiśni, truskawek, leśnej ściółki, skóry, ziaren kakaowca, soczystości owocu, krągłe, eteryczne, zdecydowanie wykraczające poza ramy typowego primitivo przez co jest winem wciągającym i nietuzinkowym. Wyjątkowe.

Pasuje do deski szynek i wędlin, sosów pomidorowych, mięsa z grilla, pieczonego kurczaka, curry z jagnięciną, parmigiany.

Wina otrzymałem od producenta