Malutki, ale magiczny region Goriška Brda, to winiarski skrawek ziemi wciąż słabo znany. Z jednej strony bardzo dobrze, bo na miejscu można spokojnie wypocząć, nacieszyć oczy pięknem krajobrazu, zapomnieć na chwilę o pędzącym świecie, spróbować pysznych i wciąż niedocenianych win, jakie tu powstają. Dla prawdziwego miłośnika wina Goriška Brda powinna stanowić ekscytującą destynację. Działają tutaj naprawdę świetni winiarze, których etykiety śmiało mogą konkurować z europejską czołówką.
Od jakiegoś czasu chciałem przyjechać w to miejsce i w końcu to się udało. Lubię podróże w nieoczywiste miejsca, gdzie docierają nieco bardziej wytrawni i świadomi zapaleńcy, miejsca, które nie nabrały jeszcze rozgłosu i których popularność dopiero kiełkuje, Nie mam wątpliwości, że Goriška Brda i jej wina staną się w niedalekiej przyszłości obiektem większego zainteresowania. Ten mikroregion na granicy Słowenii i Włoch będący przedłużeniem włoskiego Collio zasługuje na zdecydowanie większą uwagę. Jest fascynujący pod wieloma względami, a relatywnie mali producenci działający tutaj potrafią trafić w podniebienie wielu koneserów. W moje na pewno trafili i niezwykle cieszę się, że mogłem odwiedzić całkiem sporą ich reprezentację. Dziś rzucimy okiem na tych, których osobiście odwiedziłem i których wina z czystym sumieniem polecam. Natomiast więcej o samym regionie przeczytasz tutaj .
Piro
Zaczynamy od Piro – niewielkiego producenta zlokalizowanego w Vipolže, czyli kilka kroków od włoskiej granicy. W samym Vipolže mieszkałem przez kilka dni, więc do tej winiarni miałem po sąsiedzku i mogłem zaglądać tam codzienne. Piro to obecnie już czwarte pokolenie winiarzy rodziny Jakončič . Nazwa pochodzi od imienia pradziadka obecnych właścicieli o imieniu Peter, którego w lokalnym dialekcie zwano właśnie Piro. To on w 1932 roku powrócił z dalekiej Ameryki do swojej rodzinnej wioski i zasadził pierwsze winorośle. Teraz stery trzymają tu bracia Tibor i Tomaž wraz ze swoimi rodzicami – Marjanem i Verušką. Roczna produkcja winiarni to około 30.000 butelek. Na miejscu działa sklep ze wszystkimi etykietami, a za wcześniejszą rezerwacją można umówić się na degustację i zwiedzanie piwnic. Właściciele są niezwykle uprzejmi – ja zastałem Marjana i Veruškę, którzy powitali mnie z otwartymi ramionami i umożliwili spróbowanie kilku etykiet przed ich zakupem. A same wina są naprawdę świetnej jakości – zarówno te podstawowe, jak i te z linii Bosc. Świadczą o tym choćby liczne nagrody. Koniecznie trzeba tu zajrzeć.
Klet Brda
Klet Brda to największy producent i eksporter win słoweńskich. Ta spółdzielnia zrzeszająca około 400 winiarzy wysyła swoje wina do ponad 20 krajów na świecie. Powstała w 1957 roku i znajduje się w miejscowości Dobrovo, przy tutejszym zamku. Roczna produkcja to około 8 milionów litrów wina, a do spółdzielni należy 1000 ha winnic ( poszczególni winiarze zwykle dysponują 2-3 hektarami ). Mimo sporych rozmiarów, nie lekceważyłbym tego wytwórcy, bo oferuje naprawdę interesujące portfolio. Od prostych, codziennych, tanich pozycji, przez linie znacznie poważniejszych win po takie, które zdobywają prestiżowe wyróżnienia ( choćby te z linii A Plus ). Ponadto, spółdzielnia prowadzi poszczególne winnice w sposób zrównoważony dla środowiska zatrudniając osoby stale monitorujące rozwój winnic i doradzając winiarzom w kwestii praktyk przyjaznych naturze. W firmowym sklepie można zaopatrzyć się we wszystkie wina producenta, jak i umówić się na różne opcje degustacji. Klet Brda organizuje też wycieczki po regionie.
Movia
Movia na rynku wina to dziś marka o światowym zasięgu, ekscytująca, synonim win o wyróżniającym się charakterze, własnej osobowości i elegancji. Siedzibę ma w Ceglo, a jej początki sięgają 1820 roku i należy do rodziny Kristančič. Producenta rozsławił też po części Josip Tito, który uwielbiał wina tego wytwórcy za czasów swoich rządów w Słowenii, która przecież wchodziła w skład Jugosławii. Obecnie w Movia rządzi Aleš Kristančič znany z zamiłowania do organicznej i biodynamicznej produkcji. Od 2004 roku winiarnia posiada certyfikat organiczny. Należy do niej 22 ha obsadzone winoroślą. Tutejsze wina są indywidualne, długo macerowane, poddawane kilkuletniemu dojrzewaniu, fascynujące. Na miejscu w Ceglo można zakupić poszczególne pozycje, jak i za wcześniejszą rezerwacją umówić się na tasting i zwiedzanie piwnic. Mimo mojej zapowiedzi, w Movia przyjęto mnie trochę chłodno, ale mogę im to wybaczyć z uwagi na świetne ich świetne wina 😉
Kristančič
Kilka kroków dalej od Movia, w pobliskim miasteczku Medana, swoją siedzibę ma Kristančič. Rodzina ta to jedni z najstarszych hodowców winorośli w całej Goriška Brda, a większość winnic wokół Medany należy do nich. Wina pod marką Kristančič butelkowane są od końca lat osiemdziesiątych, a w krótkim czasie pojawiły się międzynarodowe wyróżnienia. Producent ma w portfolio pięć linii win – te najlepsze sygnowane są nazwą Pavo, choć i podstawowe etykiety naprawdę nie mają się czego wstydzić. Myślałem, że nie uda mi się odwiedzić ich malej siedziby w Medana, gdyż za pierwszym razem zastałem zamknięte drzwi, mimo iż wcześniej umówiłem się na konkretną godzinę. Nie odpuściłem jednak i później już się udało.
Ščurek
O ile w Movia gościnność nie była mocną stronom, o tyle w winiarni Ščurek zostałem przyjęty tak, jakbym był przynajmniej ich dobrym znajomym. Umówiłem się tylko na małe zakupy, a skończyło się na wizycie w piwnicach, klimatycznej sali degustacyjnej i spróbowaniu kilku win. Winiarnia znajduje się w Plešivo – tuż przy włoskiej granicy. Rodzina produkuje wina od początku XX wieku ( zaczęło się od pradziadka Franca ). Firmę prowadzą obecnie Stojan ( wnuk Franca ) oraz jego pięciu synów, którzy są chętni kontynuować rodzinną tradycję. Do winiarni należy około 20 ha zlokalizowanych głównie po włoskiej stronie regionu. Roczna produkcja to 80-90 tysięcy butelek. Fascynujące są takie wina jak Stara Brajda, Kontra, UP, ale absolutnie nie zapominajcie o pozostałych. Do dziś pamiętam świeżość, soczystość, mineralność Jakot Gredić, którego powoli sączyłem nad Adriatykiem. W tej winiarni zostałem przyjęty dosłownie wspaniale, czego zupełnie się nie spodziewałem. Wpadnijcie tutaj koniecznie na zakupy, na wyborne wina i podziwiajcie piękne widoki, jakie rozciągają się choćby z sali degustacyjnej. Powiem tak – nie chciało mi się stąd szybko wyjeżdżać.
Kabaj Morel
Kabaj Morel to bez wątpienia czołowy wytwórca w regionie tworzący ekscytujące wina w styku naturalnym.. Zlokalizowany jest w wiosce Šlovrenc tuż obok miasteczka Dobrovo. To rodzinny producent, którego pięknie położona posiadłość otoczona jest winnicami. W sumie należy do niego 12 ha obsadzonych winoroślą. Na miejscu poza samą winiarnią jest także mały hotel, gdzie w cudownym otoczeniu można spędzać swój pobyt oraz bardzo dobra restauracja prowadzona przez rodzinę. Właścicielami są tu Katja Kabaj Morel oraz jej mąż Jean Michel Morel ( z pochodzenia Francuz, enolog z wykształcenia). Ich wina cieszą się międzynarodową renomą i znaleźć je można w czołowych restauracjach i wine barach na całym świecie, gdyż większość produkcji idzie na eksport. Kabaj Morel produkuje 10 etykiet – wszystkie dojrzewają minimum rok w beczkach z dębu francuskiego oraz kilka miesięcy w butelce przed pojawieniem się na rynku. Warto też wspomnieć o tym, że rodzina posiada przywiezione z Gruzji gliniane amfory qvevri, których używa podczas wielomiesięcznej maceracji przy produkcji jednej z etykiet. Wina Kabaj Morel reprezentują swój własny styl mieszczący się w nurcie winiarstwa naturalnego. Są to przede wszystkim wina pomarańczowe zwykle dłużej macerowane i poddawane dłuższemu dojrzewaniu. W portfolio znajdują się też dwie niezwykle interesujące czerwone pozycje.
Marjan Simčič
Simčič to kolejny producent z regionu szerzej znany poza samą Goriška Brda. Siedzibę ma w Ceglo, w zasadzie naprzeciwko wspomniane wyżej Movii i również może pochwalić się długą historią. W 1860 Anton Simčič kupił kawałek ziemi w Medana i rozpoczął uprawę winorośli otwierając wkrótce sklep z winem i coś na kształt karczmy. W 1988 roku reprezentujący piąte pokolenie Marjan przejął farmę, a 10 lat później powstała nowoczesna winiarnia i warunki do produkcji jakościowych win. Do rodziny należy 18 ha winnic, niektóre z nich starsze niż 55 lat, znajdujące się po słoweńskiej oraz włoskiej części. Winorośle uprawiane są w z wykorzystaniem naturalnych metod bez środków chemicznych. Roczna produkcja to około 90.000 butelek, a portfolio składa się z 3 linii win. Już podstawowa Brda Classic to doskonały wybór. Druga linia o nazwie Cru Selection – to już bardziej złożone i poważniejsze pozycje. Na samym szczycie mamy Opoka Cru – najbardziej prestiżowe wina. Pamiętajcie, aby koniecznie zapowiedzieć swoją wizytę.
Chciałem odwiedzić jeszcze producenta Erzetič jednak podczas mojego pobytu w regionie był on nieobecny na miejscu. W każdym bądź razie, jestem naprawdę szczęśliwy, że udało mi się dotrzeć do całej wymienionej reszty, bo każdy z nich to świetny producent. Goriška Brda udowodniła, że choć jest niewielkich rozmiarów, to mogą powstawać tu wina wielkie. Jest jeszcze druga strona medalu – włoskie Collio po drugiej tronie granicy będące tym samym regionem. Tam też odwiedziłem kilku wytwórców, ale o tym będzie następnym razem. Na koniec pamiętajcie – słoweńska Brda zasługuje na to, aby tu przyjechać.
Odkryj więcej z Wino ze Smakiem
Zapisz się, aby otrzymywać najnowsze wpisy na swój adres e-mail.